Yer po‘stining harakatlari

Yer po‘stining gorizontal harakati natijasida yer qatlamlari bukilib, burmali tog‘larni, vodiylarni, chuqur okean botiqlarini hosil qiladi. 

Yer yuzi relyefining asosiy shakllari

  Globusga yoki Dunyoning tabiiy xaritasiga bir nazar tashlasangiz, Yer yuzining juda notekis ekanligini ko‘rasiz. Ba'zi joylar keng tekisliklardan iborat bo‘lsa, boshqa joylarda tog‘li o‘lkalar

Yer toshqobig‘ining boyliklari

Yoqilg‘i boyliklari asosan torf, ko‘mir, neft va gazdan iborat. Torf botqoqliklarda o‘simlik qoldiqlaridan hosil bo‘ladi.

Gidrosferaning tarkibiy qismlari

Dunyoda suv to‘xtovsiz aylanma harakatda bo‘ladi. Quyosh nuri isitib, okeanlardan juda ko‘p suv bug‘lanadi. Bug‘ning bir qismi okeanlardga yog‘in bo‘lib yog‘adi. 

Dunyo okeani

 Dunyoda okeanlar 4 ta: Tinch, Atlantika, Hind va Shimoliy Muz okeanlari. Ularning hammasi birgalikda Dunyo okeani deb ataladi. 

Okean suvining xususiyatlari

Dengiz va okeanlarning yuza qismidagi suv harorati iqlimga bog‘liq. Issiq iqlimli o‘lkalarda +25°-30°C. 

Quruqlikdagi suvlar

Yer po‘sti yuza qismidagi tog‘ jinslarining g‘ovak, bo‘shliq va yoriqlaridagi suvlar yer osti suvlari deyiladi. Yer osti suvlari hosil bo‘lishi uchun quruqlikka yetarli miqdorda yog‘in (qor,

Daryolar

 O‘zan deb ataluvchi chuqurlikda oqayotgan suv oqimi daryo deb ataladi. O‘zan – daryo vodiy sining suv oqadigan chuqur qismi. 

Ko‘l va muzliklar

Quruqlik yuzasida yer ustidagi va yer osti suvlari oqib tushadigan chuqurliklar ko‘p. Ana shunday tabiiy chuqurliklarda to‘planib qolgan suvga ko‘l deyiladi. 

Atmosferaning tuzilishi

Atmosfera – Yerni o‘rab turgan havo qobig‘i. Yunoncha atmos – bug‘, sphairo – shar ma'nosini bildiradi. 
Yuklanmoqda...

Havo harorati va bosimi

  Havoning harorati termometr yordamida o‘lchanadi. Termometr yer yuzidan 2 m balandga, Quyosh nuri tushmaydigan soya joyga o‘rnatiladi. 

Shamollar va havo massalari

  Havoning tinch turgan vaqti juda kam bo‘ladi. Yozda kunduz kuni ko‘l, daryo bo‘yida, daraxtzor yoki dala chekkasida o‘tirsangiz, shamol esayotganini albatta, sezasiz. Havoning gorizontal

Havoning namligi va yog‘inlar

 Troposferada doimo suv bug‘i bo‘ladi. Suv bug‘i havoga okean va dengizlardan, quruqlikdagi suvlardan, tuproq va o‘simliklar tarkibidagi suvning bug‘lanishidan ko‘tariladi.