Yuklanmoqda...

Antarktidaning iqlimi. Organik dunyosi 

898

Iqlimi.
 Materikning geografik o‘rni va muz-qor bilan qoplanganligi o‘ziga xos iqlim xususiyatlarini keltirib chiqargan. Materik ichkarisida sovuq va quruq antarktida havo massalari (antisiklon) shakllanadi. Natijada yuqori havo bosimi ta'sirida shimolga yo‘nalishdagi kuchli shamollar okean tomonga esadi. «Shamollar oqimi» nomini olgan bunday shamollar 600-800 km kenglikdagi hududda esadi, tezligi esa bir soniyada   30-35 m, ba'zan 90 m gacha yetadi. Qorli bo‘ronlari tez-tez takrorlanib turadi. Ba'zi joylarda bir yilda 340 kun bo‘ronli bo‘lishi aniqlangan.
  Qish oylarida (aprel-sentabr) havoning o‘rtacha harorati -60°C, ko‘pincha -70 -80°C dan past bo‘ladi. Rossiyaning «Vostok» ilmiy stansiyasida havo harorati -89,2°C ga pasayganligi kuzatilgan. Shuning uchun bu yerga sayyoramizning «sovuqlik qutbi» deb nom berilgan.
   Yoz oylarida (oktabr-mart) muz-qor quyosh energiyasining 80% dan ko‘prog‘ini qaytaradi.
  Materik ichkarisida havo harorati -36 C dan yuqori ko‘tarilmaydi. Lekin sohil bo‘ylarida harorat 0°C atrofida bo‘ladi. Ko‘plab aysberglar ajralib chiqadi.
  Materik markazida yog‘in miqdori 30-50 mm, sohilga tomon ortib boradi (600-700 mm). Yog‘in qor holatida yog‘adi, sohil zonasida ba'zan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi mumkin.
 Antarktida hududida ikkita iqlim mintaqasini ajratish mumkin: Antarktika va Subantarktika. Antarktika iqlim mintaqasida materik to‘liq joylashgan bo‘lsa, subantarktika iqlim mintaqasi orollar va qisman Antarktida yarimorolini egallaydi. Materikda chuchuk suvlarning 80% zaxirasi muz holatda to‘plangan.
  Materikning muz-qorlar bilan qoplangan ichki qismlarida organizmlar yo‘q hisobi. Lekin materikka tutash okean suvlarida hayvonot olami nisbatan ko‘p. Bu sohil zonasida plankton va kril (mayda baliq)larni iste'mol qiladigan ko‘k kitlar, tulenlar, dengiz qoploni, janubiy dengiz mushugi, dengiz sheri va ko‘plab pingvinlar yashaydi. Bu yerda pingvinlarning 17 turi tarqalgan. Ayniqsa, go‘zal imperator (bo‘yi 1 m atrofida, og‘irligi 50 kg gacha) va kichikroq adeli pingvinlari ko‘p. Pingvinlar suvda yaxshi suzadi, baliqlar, mollyuskalar va qisqichbaqalar bilan oziqlanadi.

plus  Foydalanilgan manbalar:

Maqolani foydali yoki qiziqarli deb hisoblasangiz ijtimoiy tarmoqlardagi do`stlaringizga matnni belgilab tavsiya qiling!
Agarda Siz maqolada xatoni uchratgan bo'lsangiz, unda xato matnni belgilab, CTRL + ENTER klavishasini bosing va sayt ma'muriga xabarnoma jo'nating.

Sharh qoldirish shakli

kodni yangilash